Travel Update

:

บางกอกดอลล์ เอกลักษณ์ตุ๊กตาไทย เลื่องลือไกลไปทั่วโลก


บางกอกดอลล์ เอกลักษณ์ตุ๊กตาไทย เลื่องลือไกลไปทั่วโลก


เชื่อว่าทุกคนไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ย่อมคุ้นเคยกับตุ๊กตาและจะรู้สึกดีมากๆ เมื่อได้รับเป็นของขวัญ เพราะตุ๊กตาสามารถเป็นสื่อแทนใจแทนความรู้สึกดีๆ ที่ทำให้ผู้ได้รับเป็นต้องรู้สึกปลื้มใจกันทุกคน

    ที่พาไปชมวันนี้เป็นบ้านตุ๊กตาไทย บางกอกดอลล์ ของคุณหญิงทองก้อน จันทวิมล ศิลปินดีเด่นด้านหัตถกรรมไทย ปัจจุบันมีบุตรของท่าน รศ.อาภัสสร์ จันทวิมลเป็นผู้ดูแล

    ที่ตั้งของบ้านตุ๊กตาไทยฯ อยู่ไม่ไกลจากอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ บนถนนราชปรารถ บ้านเลขที่ 85 ซอยแยกรัชฏภัณฑ์(ซอยหมอเหล็ง) ในซอยอาจคดเคี้ยว แต่ให้สังเกตว่าอยู่ใกล้กับร้าน 7-11ภายในซอย แล้วให้สังเกตมีป้ายหน้าบ้านว่าบางกอกดอลล์ เวลาทำการ 8.00-17.00น. วันอังคาร-วันเสาร์ ปิดวันอาทิตย์-จันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ โทร.02-2453008 และ www.bangkokdolls.com

    คุณหญิงทองก้อน จันทวิมล ได้ผลิตตุ๊กตาบางกอกดอลล์เป็นอุตสาหกรรมครัวเรือนมาตั้งแต่ พ.ศ.2500 ในเวลาหลายสิบปีได้ผลิตตุ๊กตานับหมื่นตัวในหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นโขน ละครรำ ชาวนา ชาวบ้าน ชาวเขา และพัฒนาให้เป็นตุ๊กตาที่มีคุณภาพดี มีมาตรฐานเทียบเท่าต่างชาติ วัสดุที่ใช้เป็นผ้าและสำลี เข็มและด้าย แล้วตกแต่งตุ๊กตาให้แสดงท่าทางเหมือนมีชีวิต ฉะนั้นผู้วาดต้องมีความรู้เรื่องลายไทยดีพอควรและสามารถวาดหน้าตา อารมณ์ ท่าทางให้ได้ตามแบบที่ได้รับ โดยต้องศึกษาให้เข้าใจแล้วถอดความรู้สึกออกมาใส่ตัวละครนั้นๆ ได้



    เมื่อเข้ามาในห้องทำตุ๊กตา จะเห็นพี่ๆนั่งทำงานกันอย่างตั้งใจและขะมักเขม้น ดูมีความสุขกับสิ่งที่ทำ เป็นการทำตามออเดอร์ลูกค้าที่สนใจงานแฮนด์เมดไทยๆ โดยเฉพาะชาวต่างชาติที่จะทึ่งกับงานใช้ความประณีตมาก แล้วจึงเข้าสู่ห้องจัดแสดงตุ๊กตาตัวแรกและตัวสำคัญ รวมทั้งตุ๊กตานานาชาติที่ท่านสะสมและได้รับจากเพื่อนชาวต่างชาติที่มีความสนใจงานหัตถศิลป์แล้วได้แลกเปลี่ยนตุ๊กตากัน จึงเป็นเหมือนการเชื่อมสัมพันธ์กันได้โดยไม่ต้องใช้คำพูดใดๆ







    ประวัติการทำตุ๊กตาเริ่มขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2499 ณ อาคาร9 ถ.ราชดำเนิน คุณอภัย จันทวิมลสามีของคุณหญิงฯเป็นผู้ตั้งชื่อ ตุ๊กตาบางกอก ภาษาอังกฤษว่า Bangkok Dolls ต่อมาจึงทับศัพท์ว่า ตุ๊กตาบางกอกดอลล์ หมายถึงตุ๊กตาที่ทำด้วยมือในประเทศไทย และเป็นที่รู้จักในหมู่ชาวต่างประเทศ โดยเฉพาะเมื่อได้รางวัลชนะเลิศประกวดตุ๊กตานานาชาติ ที่ประเทศโปแลนด์ พ.ศ.2521 สื่อสิ่งพิมพ์ทั้งไทยและเทศได้ลงข่าวจึงได้เป็นที่รู้จักกว้างขวาง ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ซอยรัชฏภัณฑ์โดยสร้างเป็นบ้านตุ๊กตาโดยเฉพาะ มีโรงงานและห้องโชว์ และห้องสะสมตุ๊กตานานาชาติประมาณ 800 ตัว

    สิ่งที่สะดุดตาเมื่อเข้ามาในห้อง คือหัวโขนตัวละครรามเกียรติ์ขนาดเล็กจิ๋วในตู้โชว์ ไม่ว่าจะเป็นตัวละครหลัก พลลิง พลยักษ์ ต่างมีสีสันสดใสและตรงตามที่กล่าวไว้ในวรรณคดี







    วันนี้ได้เจอคุณอาภัสสร์ ทายาทท่านผู้หญิงทองก้อน ท่านได้ให้ข้อมูลและพาชมพิพิธภัณฑ์ โดยเริ่มที่ตุ๊กตาแหม่มของท่านผู้หญิงฯที่ทำสำเร็จเมื่อไปเรียนทำตุ๊กตาที่สถาบันโอซาวาดอลล์ ประเทศญี่ปุ่น ขนาด 16 นิ้ว และตุ๊กตาบางกอกดอลล์ตัวแรกนั้นเป็นรูปหญิงไทยแต่งกายสมัยอยุธยา ต่อมาท่านทำตุ๊กตาขนาด 12 นิ้ว เป็นตุ๊กตาจับคู่กันถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเพื่อพระราชทานแด่เจ้าหญิงอเล็กซานดร้าแห่งเค้นท์ เมื่อคราเสด็จประพาสไทยครั้งแรก ต่อมาได้ลดขนาดตุ๊กตาลงเหลือ 8 นิ้ว และตุ๊กตาที่เป็นที่นิยมของตลาดตลอดมา คือชุดโขนและละคร ตอนแรกจะใช้วัสดุจากประเทศญี่ปุ่น ต่อมาท่านได้พัฒนาโดยใช้วัสดุของไทยเอง



    ในห้องจัดแสดงแบ่งประเภทตุ๊กตาเป็น 7 ประเภท คือ ชุดโขนละคร ชุดชีวิตไทย ชุดชาวเขาเผ่าต่างๆ ตุ๊กตาสำหรับเด็กเล่นและหุ่นมือ ตุ๊กตาที่ผลิตในโอกาสพิเศษต่างๆ เช่นตุ๊กตาสันตะปาปาจอห์น พอล ที่ 2 เมื่อคราเสด็จมาประเทศไทยครั้งแรกในปี พ.ศ. 2527 ซึ่งมีพระพักตร์คล้ายองค์จริงมาก



    ในตู้โชว์ได้แสดงขั้นตอนการทำตุ๊กตา ตั้งแต่การสร้างพิมพ์โครงหน้าตุ๊กตา เย็บเป็นรูปหัวคน เขียนหน้า ปั้นมือ ตัวและขา แล้วนำส่วนต่างๆประกอบเป็นตัว นำเสื้อผ้ามาตกแต่ง แล้วจึงใส่ชฎาและเครื่องประดับตัวละคร




    ตุ๊กตาแม่อุ้มลูก ได้รางวัลที่1ในงานประกวดหัตถกรรมไทย ในงานสมโภชกรุงเทพฯครบ 200 ปี และตุ๊กตาชาวเขาหน้าตาจิ้มลิ้มน่ารักในชุดประจำเผ่าที่เหมือนจริงเพราะเสื้อผ้านั้นท่านได้ให้ชนเผ่านั้นๆทอให้ เป็นตุ๊กตาผ้าที่สามารถกอดได้ และที่คุ้นเคยกันดีคือตุ๊กตาสาวยาคูลท์ ยังมีหุ่นมือที่ใช้เชิดเพื่อเล่านิทานให้เด็กๆฟังด้วย





    ต่อมาเป็นตุ๊กตารูปพระอินทร์ พระ นางในวรรณคดีเรื่องต่างๆ ในอิริยาบถที่หลากหลาย วิถีไทย ตุ๊กตาแสดงการละเล่นของไทยในภูมิภาคต่างๆ เช่นกุลาตีไม้ ตุ๊กตานานาชาติของสะสมจากประเทศฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ลาว เกาหลี ญี่ปุ่น





















    ตุ๊กตาจากวรรณคดีเรื่องลิลิตพระลอ



    เรื่องพระเวสสันดรชาดก



    หนุมานจับนางสุพรรณมัจฉา



    ตุ๊กตาเด็กไทยไว้ผมจุก ผมแกละ ในอิริยาบถต่างๆ



    ตุ๊กตาขบวนแห่นางสงกรานต์ใส่กรอบ และหัวโขนประดับผนัง





   ตุ๊กตารำแม่บทที่เป็นที่นิยม



   ตุ๊กตาเรื่องรามเกียรติ์ตอนศึกกุมภกรรณ



   ตุ๊กตาหมู่ที่มีผู้สั่งทำ



   ตุ๊กตาคู่พระนางในวรรณคดี



   หรือจะเป็นตุ๊กตาหนุมาน(ตีกอล์ฟ) ตามที่มีผู้สั่งทำ ตุ๊กตาทศกัณฑ์ พระราม พระลักษณ์ ฯลฯ





   การดัดแปลงเป็นภาพนูนใส่กรอบรูปติดฝาผนัง



   ตุ๊กตาเด็ก และหญิงสาวชาวญี่ปุ่น และสาวแหม่ม ตามที่สั่งทำ







   เมื่ออยู่ในห้องจัดแสดงท่ามกลางตุ๊กตาหน้าตายิ้มแย้มในหลายอารมณ์ หลายอิริยาบถ สวมเสื้อผ้าสีสันสวยงามตามเชื้อชาติมาอยู่ร่วมรวมกัน ตั้งแต่ขนาดเล็กไปจนเท่าขนาดกอดได้ เหมือนเป็นการสังสรรค์ของคนหลายเชื้อชาติครั้งใหญ่เลยทีเดียว ที่นี่มักจะมีโรงเรียนพาเด็กมาทัศนศึกษาอยู่เสมอ นอกจากน่ารักของตุ๊กตาแล้วยังได้ความรู้ทางวรรณคดี ชนพื้นเมือง การเละเล่นไทย และเอกลักษณ์การแต่งกายของแต่ละชนชาติทั่วโลกได้ในที่เดียวด้วย.


บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับขึ้นด้านบน

Thaiza update: